برچسب ها بـ ‘ژرف’

مقالات 67

یکشنبه, 2 اکتبر, 2016

شریعت خواندن دعا و طریقت سوختن دل از آن دعاست و حقیقت استجابت دعا وشنیدن ندا یا دیدن جلوه مولا است.
شریعت پیدا کردن سواد و فهم و درک کتاب و تسلط بر آن در زبان است.طریقت کتاب پرسوز و گداز عشق و محبت جانان است و حقیقت دستاورد و یافته های سالک و فانی شدن در آن است.
شریعت خواندن قران است و طریقت توجه به ژرف معانی آن و حقیقت بطون و معنی آن است.
شریعتی که هدف آن رسیدن به مقام قرب جانان است،ایجاد شایستگی در وجود انسانها می کند تا برای قرار دادن و گذاشتن در معنی و گوهر معرفت در دلهایشان آماده شوند به همان گونه ای که صدف برای جای گرفتن در،آمادگی و استعداد و لیاقت لازم را دارد.”
در این مرحله ،باید رهرو دل خود را همچون کاغذی سپید و کاملا بیرنگ از هر خط و نقش و شکلی خالی کند تا معشوق بر آن،بنویسد و بنگارد آنچه خواهد.اما بسیاری با کمی تلاش و به دست آوردن کمی لیاقت و پیشرفت،به خود آفرین گفته و مغرور و سرمست شده و خود را مقرب درگاه الهی می پندارند.بسیاری از کسانی که تا بدین مرحله رسیده اند در همین نقطه می ایستند و کار را تمام شده می دانند.بهترین مصداق این جماعت وضعیت و پندار جهان پیشرفته کنونی از خود و جایگاه خودشان در عالم هستی است.وضعیت این بیچارگان بسیار شبیه اعرابی داستان مولاناست:
“مرد عرب فقیر بود و همسرش او را ملامت می کرد که برای معاش کاری بکن.اما مرد پاسخ های خود را داشت و سرانجام زن را تهدید به طلاق کرد.زن گریست و سرانجام مرد آرام شد و قرار شد با رضایت زن عملی انجام دهد.نهایتا قرار شد کوزه ای از آب باران – که در بادیه بسیار ارزش داشت – برای خلیفه تحفه ببرد تا پاداشی بیابد.مرد با کوزه آب راه افتاد و زن مدام دعا می کرد که برای کوزه در طی سفر اتفاقی نیفتد.مرد چون به درگاه خلیفه رسید هدف خود را که کسب مال بود فراموش کرد و مشتاق دیدار خلیفه شد.خلیفه چنان وانمود کرد که هدیه ای گرانبها دریافت کرده،به او پاداشی داد و کوزه اش را پر از زر کرد،اما دستور داد او را با کشتی از دجله برگردانند تا اعرابی متوجه شود که آب برای خلیفه کم نبوده است.
چون به کشتی درنشست و دجله دید
سجده می کرد از حیا و می خمید
کای عجب لطف آن شه وهاب را
وین عجب تر کو ستد آن آب را
چون پذیرفت از من آن دریای جود
این چنین نقد دغل را زود زود
و خود مولانا در پایان این حکایت ،مقصود و منظور خود را از این تمثیل بیان و معنی می نماید که:
چیست آن کوزه،تن محصور ما
اندرو آب حواس شور ما
ای خداوند این خم و کوزه ی مرا
درپذیر از فضل الله اشتری
کوزه ای با پنج لوله ی پنج حس
پاک دار این آب را از هرنجس
تا شود این کوزه منفذ سوی بحر
تا بگیرد کوزه من خوی بحر

غافلیم ز خود!

دوشنبه, 2 نوامبر, 2015

داغ دارم به دل ز نامرادی ها
ناله و آه، در شب زنده داری ها
از چه رو چنین غافل و تهی مغزیم
در بیابان ناتوانی و خرابی ها
ما زمانی، ملک اندیشه ها بودیم
زادگاه حافظ و بوعلی و بیرونی ها
کوروش ما چون پیامبری دادگر
زندگی داد به روم و آشوری ها
زنده یادی چو لیث صفاری
می دهد ندا به ما ز عیاری ها
سعدی و حافظ و میرطوس و مولانا
یاد ما می کنند مدام ز مردی ها
از چه رو شدیم ضعیف وبیچاره
در هماوردی و نبرد غربی ها ؟
او که بویی نبرده است ز آدمها
حکمت و عشق و هم نوایی ها
همتی ژرف باید به علم اندوزی
تا خورند غبطه اهل دنیا و مافیها
علم اندوزی و کار سخت پیوسته
می شود داروی رنج و بیماری ها

ایران و ایرانی 68

چهار شنبه, 20 آگوست, 2014

باز همین امام همام است که در فرمان و حکم خود به مالک اشتر برای حکومت مصر در مورد سرمایه داران چنین می فرماید که:
ای مالک گوش دار که اکنون نوبت به بازرگانان و ارباب پیشه و هنر رسیده است .بدان ای پسر حارث که رشته حیات کشور در دست بازرگانان و هنرمندان است.این طائفه سرچشمه منافع و درآمد جامعه می باشند که بدون آنها مملکت تهیدست و بینوا گردد و گرفتار فقر و فلاکت شود.
ترا سفارش می کنم در باره تجار و صنعتگران از هرگونه مساعدت و تشویق خودداری مکن و آنان را که پیوسته به نفع مملکت و ملت کار می کنند نیک احترام بگذار.بازرگانان آن سامان خزانه های متحرک دولتند که پیوسته با کاروانیان خشکی و کشتی رانان دریا اینجا و آنجابسود کشور جلب منفعت می کنند و مبانی اقتصادی ومالی کشور را استوار و محکم می دارند.
این جماعت را می توانم سربازان اقتصاد نام بگذارم که در سینه پهناور اقیا نوس ها و آغوش دره های ژرف و حتی قله آسمان سای کوهها مرکب میرانند و با فقر و فلاکت میهن خویش مبارزه و پیکار می کنند.
هنگامی که عازم سفر حج واجب تمتع بودم برای خداحافظی خدمت عالمی وارسته و بزرگوار رسیدم.ایشان به من توصیه فرمودند که آنجا که خدا وعده داده هیچ دعایی را بدون پاسخ نمی گذارد دو دعا به خواسته هایت اضافه کن.یکی روزی حلال بی حساب.دوم توان خوردن و خوراندن به گرسنگان و بی نوایان.لذت بردن حلال از زندگی و لذت بخشیدن به نیازمندان

اینچنین باشید

شنبه, 17 نوامبر, 2012
  1. ۱. به مردم بیش از انتظاراتشان ببخشید و اینکار را با روی خوش انجام دهید.
    ۲. شعر مورد علاقه تان را از بر کنید.
    ۴. وقتی میگویید “دوستت دارم”، واقعاً داشته باشید.
    ۵. وقتی میگویید “متاسفم”، در چشم طرف مقابل نگاه کنید.
    ۸. هیچگاه به رویاهای دیگران نخندید.
    ۹. عمیق و مشتاقانه عشق بورزید. ممکن است صدمه ببینید ولی این تنها راه کامل زندگی کردن است.
    ۱۰. در اختلافات، منصفانه مبارزه کنید. بدون صدا زدن اسامی افراد.
    ۱۱. مردم را از روی خویشاوندانشان مورد قضاوت قرار ندهید.
    ۱۲. آرام صحبت کنید، سریع فکر کنید.
    ۱۳. وقتی کسی از شما سوالی می پرسد که تمایلی به پاسخ دادن ندارید، لبخند زده، و سوال کنید، “چرا میخواهی بدانی؟”
    ۱۴. بیاد داشته باشید که عشق بزرگ و کامیابی های بزرگ ریسک بزرگ می طلبند.
    ۱۵. با مادرتان در تماس باشید.
    ۱۷. وقتی شکست میخورید، درسی که از آن شکست می آموزید را فراموش نکنید.
    ۱۸. سه چیز را بیاد داشته باشید: احترام به خود، احترام به دیگران و پذیرفتن مسئولیت همه کارهایتان.
    ۱۹. اجازه ندهید یک مشاجره کوچک یک دوستی بزرگ را خراب کند.
    ۲۰. وقتی متوجه اشتباه خود شدید، قدمهای فوری برای جبران آن بردارید.
    ۲۱. وقتی گوشی تلفن را برمی دارید لبخند بزنید، فرد تماس گیرنده لبخند شما را در صدایتان خواهد شنید.
    ۲۲. با زن یا مردی ازدواج کنید که عاشق صحبت کردن با او هستید. وقتی سنتان بالاتر میرود، مهارتهای محاوره ای به اندازه مهارتهای دیگر اهمیت پیدا خواهد کرد.
    ۲۳. مقدار زمانی را در تنهایی سپری کنید.
    ۲۴. آغوشتان را برای تغییر باز کنید ولی نه به اندازه ای که ارزشهایتان زیر سوال رود.
    ۲۵. بیاد داشته باشید که گاهی سکوت بهترین پاسخ است.
    ۲۶. بیشتر کتاب بخوانید و کمتر تلویزیون تماشا کنید.
    ۲۷. شرافتمندانه و خوب زندگی کنید تا در زمان پیری وقتی به گذشته فکر کردید، فرصتی دوباره برای لذت بردن از آن پیدا کنید.
    ۲۸. به خدا توکل کنید ولی درب ماشینتان را قفل کنید.
    ۲۹. وجود فضایی عاشقانه در خانه تان بسیار مهم است. هر آنچه که میتوانید برای ایجاد خانه ای آرام، آسوده و امن انجام دهید.
    ۳۰. در اختلافات با کسی که دوستش دارید، با موقعیت کنونی دست و پنجه نرم کنید. گذشته را پیش نکشید.
    ۳۱. مفهوم عمیق و ژرف مطالب را درک کنید.
    ۳۲. دانش خود را به اشتراک بگذارید. این روشی است برای دستیابی به ابدیت.
    ۳۳. با محیط زیست مهربان باشید.
    ۳۴. با خدا راز و نیاز کنید. قدرت بیکرانی در این کار است.
    ۳۵. وقتی کسی از شما تعریف میکند هیچگاه حرفش را قطع نکنید.
    ۳۶. حواستان به کار خودتان باشد.
    ۳۸. یکبار در سال به جایی بروید که تابحال نرفته اید.
    ۳۹. اگر درآمد زیادی دارید، بخش از آنرا در زمان زنده بودنتان برای کمک به دیگران اختصاص دهید. این بزرگترین لذت بردن از ثروت است.
    ۴۰. بخاطر داشته باشید که دست نیافتن به چیزی که دوست دارید گاهی خوش اقبالی است.

42.بیاد داشته باشید بهترین رابطه آنی است که عشق شما به یکدیگر بزرگتر از نیاز شما به یکدیگر باشد.
۴۳. موفقیت خود را اینگونه محک بزنید که چه چیزی را از دست می دهید تا چه چیزی را بدست آورید.
۴۴. بخاطر داشته باشید که شخصیت شما سرنوشت شما است.
۴5. متهورانه به عشق خود نزدیک شوید.

 

ایران و ایرانی(4)

یکشنبه, 29 آوریل, 2012

فکر می کنم از این زمان ،بهتر است کنکاشی در فرهنگ اولیه خودمان داشته باشیم. در این راستا به  مطالبی که از تحقیقات انجام شده کلاس “مباحث ویژه”در بنیاد ایران شناسی که در مقطع کارشناسی و در بهار 1387صورت پذیرفته استخراج شده اشاره می شود و ارائه می گردد:

سرزمین ایران و اقوام ایرانی از دیر باز مورد توجه دیگر ملت ها و دولت ها بوده اند. جایگاه ویژه و بسیار مهم فلات ایران که پل و پیوند دهنده ی دو سوی جهان به یکدیگر بوده است،و منابع و ثروت های طبیعی و انسان ساز که با دیرینه ی شهر نشینی در ایران پیوندی ژرف داشته است، همواره برای همگان قابل توجه بوده است. از این رو و بنا بر سالنامه های آشوری و بابلی از هزاره ی دوم پیش از میلاد، در مورد ایرانی ها ،گرچه نه با این نام و به نامهایی از اقوام ایرانی چون؛ایلامی ها،لولوبی ها،گوتی ها ،کاسی ها، مانایی ها و در ادامه با آمدن قبایل ایرانی چون مادها ، نوشته هایی به جا مانده است، که بیشتر جنبه ی نظامی و اقتصادی داشته اند. در دوره ی هخامنشیان، نیروی دوم آن روزگار یونانی ها بودند که بیش ازهمه و بیش از پیش به ایرانی ها توجه داشته و در مورد ما نوشته اند . محور کتاب تاریخ “هرودوت”،پدر تاریخ، “ایران” است و در مورد ویژگی های ایرانی نوشته هایی در خور توجه دارد. برای شناخت “خود” و ویژگی ها و منش ملی “خودمان” ناگزیریم که نگاهی از بیرون به خود بیاندازیم. نیز با شناخت “دیگری” ودر جایگاه سنجش دانشورانه با “غیر خود” به شناختی درست از “خود” خواهیم رسید. ازاین رو بایسته است که با عینک و دوربین دیگران به خودمان بنگریم وعینک خودشیفتگی را از چشم بر داریم تا خودمان را آنگونه که باید و آنگونه که هستیم ببینیم. عشق و علاقه به میهن و زادگاه و نیز پیوندهای نژادی،زبانی،باوری و فرهنگی که هر انسانی به همراه خود دارد مانع بزرگی بر سر راه اینگونه “خود شناسی نقادانه” می باشد. بهتر است این انتقاد ها و گاهی بد گویی ها که با اهداف و اغراض گوناگونی گفته و نوشته می شده است، را به عنوان گنجینه هایی با ارزش بیانگاریم و از دل این مواد اولیه نتایج سود مند و سازنده ی فرهنگی بیرون بیاوریم و برای ساخت آینده ای بهتر و جامعه ای شکوفا از آنها بهره بگیریم.

کاوش دیگر، شامل دیدگاه های بسیار کهن مانند متون زرتشتی و نیز استوره های ایرانی و سپس نوشته ها ی پهلوی و در کل متون پیش از اسلام است. دوره ی پس از آن شامل متون ادبی،اخلاقی،عرفانی و تاریخی است که بسیار سترگ و پر شمار می باشند. در پایان، نوشته های هم روزگار ما که به دلایلی از جمله همزمانی با مدرنیته و نقد نوین و نیز توجه دانش آموختگان فرنگ رفته ی ایرانی به این موضوع و یافتن ریشه های عقب ماندگی ایران در سنجش با غرب ،بسیار قابل توجه می باشند.

نیاکان ما در مورد خود و مردم هم زبان و هم زمان خویش چگونه می اندیشیده اند؟! و چه دیدگاه و شاید انتقادی نسبت به جامعه ی ایرانی آن روزگار داشته اند؟! البته کنکاش و موشکافی درتمامی متون کهن نظم و نثر ایران زمین پژوهشی بس سترگ وهراسناک است که سودا و اندیشه ی آن نیز مرد افکن می نماید. دشواری های زبانی متون دینی زرتشتی و ادبیات پهلوی اشکانی و ساسانی ، که هنوز بخش بزرگی از آنها برگردان مناسبی به خود ندیده اند.

روحیات ویژه ی ایرانی مانع نگاه به “خود” و انتقاد از خویش شده است و به جز خوش بینی و نیک انگاری ،و کشف صفات برجسته و نیکویی که نزد ایرانیان بوده است و بس!،و نشاندن ایرانی بر فراز همه ی افتخارات و پیروزی های مادی و معنوی، و غافل ماندن از کاستی ها و ایرادهای فرهنگی و رفتاری، برایمان سودی نداشته است. که از این نتایج و دستاوردها نیز به نوبه ی خود، مشکلات اخلاقی دیگری زاییده و سپس نهادینه شده است. یعنی نگاه به “خود” که باید در جهت خود شناسی و بررسی “خود” و پیرایش و ویرایش ویژگی های ناپسند انسانی و اجتماعی باشد،با اینگونه نگریستن که از سر شیفتگی و ستایش خویشتن است، به نقض غرض وضد خود بدل شده و با افزودن صفاتی چون”خود بینی” و “خود پسندی” به جامعه ی ایرانی، مشکل را دو چندان کرده است. بسیاری از آگاهی هایی که ما اکنون از اقوام بومی و کهن ساکن فلات مرکزی ایران و کوهپایه های البرز و زاگرس داریم، و حتا از حکومتهای منطقه ای چون ایلام و ماد بدست آورده ایم ، از سالنامه ها و اسناد آشوری ها،بابلی ها و دیگر اقوام میان دورود(بین النهرین) است که رخدادها و مناسبات و یا جنگ های خود با همسایگان را با دقت ثبت می کرده اند. اقوام ایرانی مانند دو قوم بالا اگر هم خط را از اقوام میان دورود یاد می گرفته اند،خیلی علاقه ای به استفاده از آن نداشته اند. به ویژه ماد ها که به همین دلیل آگاهی ما از جزییات زندگی،دین،حکومت و وقایع آنها اندک است. از دوره ی فرمانروایی گسترده و پر نیروی هخامنشیان نیز بر اساس سنت پیشین ، سالنامه و یا ثبت وقایع مهم و یا تاریخ نگاری مدونی ( به جز سنگ نوشته ی بی مانند و مشروح داریوش در بیستون و الواح گلی تخت جمشید) به دست نیامده است. بسیاری از جزییات رخداد ها را ما از تاریخ های یونانی چون؛ “هرودوت”(425-484 ق.م) ، “گزنفون” (325-430ق.م) و “کتزیاس”(پزشک یونانی در دوره ی فرمانروایی اردشیر دوم هخامنشی)، و دیگر ایران پژوهان غیر ایرانی به دست آورده ایم. و از کنکاش در لابلای این آثار می توان دیدگاهشان را در مورد ویژگی های ایرانی در یافت.

ویژگی شفاهی بودن و علاقه ی بسیار ناچیز به نوشتن،و برتری دادن فرهنگ و تاریخ شفاهی ،آن هم بیشتر به شکل اسطوره و حماسه و یا سرگذشت های افسانه ای و غلو آمیز پیشینیان،از ویژگی های بارز ایرانیان بود است و این ویژگی که در ایران باستان و پیش از اسلام بسیار پر رنگ بوده، از یک سو، و ویژگی عدم انتقاد و خود بزرگ بینی،از سوی دیگر، عامل بنیادین مشکل کمبود سند و نوشته در این مورد می باشد.

نویسندگان پس از مدت کوتاهی رفت و آمد در ایران و نشت و برخاست با ایرانیان ، صفات پسندیده ی بارزی را دیده و بیان کرده اند. و اعتراف کرده اند که ایرانیان؛ با استعداد، تیز هوش ، خون گرم و با عاطفه، بردبار، حاظر جواب ، خوش مشرب و خوشمزه، خوش سلیقه ،خوش صحبت و خوش معاشرت،دارای طبع شاعرانه، بلند نظر، متمدن، مبادی آداب،مهربان، مهمان نواز،دست و دلباز و آبرو مند هستند. و نیز در مورد روستاییان ایران که شمار بیشتر ایرانیان را تشکیل می داده اند،نوشته اند؛ زحمت کش ، قانع، وفاپرور، خوش باطن، باایمان، اهل رضا و توکل هستند. و در کنار این صفات به صفات ناپسند و بد ایرانیان نیز اشاره داشته اند، و شماری از ایشان ویژگیهای منفی ما را بیش از ویژگی های نیک ما دیده و بر آنها انگشت نهاده اند، و به منش های ناپسندی چون ؛دروغگویی، دورویی ، چاپلوسی، پنهان کاری ، خودپسندی، فریبکاری، ستم پذیری و ستم گری، نادان و خرافاتی بودن، نداشتن روحیه ی پژوهش و پیشرفت،ترسو بودن و … اشاره کرده اند.

البته این ویژگی های منفی از ابتدا در فرهنگ ایرانیان نبوده و به مرور زمان و در مسیر تهاجمات پی در پی بیگانگان در خلقیات ما نهادینه شده اند.

رسالت بشر چيست؟(40)

دوشنبه, 7 مارس, 2011

فردوسی

حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی (زادهٔ ۳۲۹ ه‍.ق، ۳۱۹ ه‍.خ – درگذشتهٔ پیش از ۴۱۱ ه‍.ق، ۳۹۷ ه‍.خ در توس خراسان)، سخن‌سرای نامی ایران و سرایندهٔ شاهنامه حماسهٔ ملی ایرانیان. او را بزرگ‌ترین سرایندهٔ پارسی‌گو دانسته‌اند.

بهتر است با استفاده از اشعار او،رسالت بشری را از دیدگاهش مورد بررسی قرار دهیم:

به نام خداوند جان و خرد

                                                                                        کزین  برتر  اندیشه  برنگذرد

خداوند  نام  و  خداوند  جای

خداوند روزی  ده  رهنمای

زنام و نشان و گمان برتر است

نگارنده ی بر شده گوهر است

و از آنجا که خداوند جسم نیست، قابل رویت نیز نیست و تلاش در این زمینه بیهوده است :

به  بینندگان  آفریننده  را

نبینی مرنجان دو بیننده را

نباید بدو نیز اندیشه راه

که او برتر از نام و از جایگاه

ولی با این وجود تسلیم در برابر او، امری واجب و لازم است و باید امر و نهی او را اطاعت کرد، چنانکه می گوید :

به هستیش باید  که  خستوشوی

زگفتار  بیکار  یک  سو  شوی

پرستنده باشی  و  جوینده  راه

به فرمان ژرف کردن نگاه

از این پرده برتر سخن گاه نیست

به هستیش اندیشه را راه نیست

همچنین اشارات فراوانی به وحدانیت خدا کرده است :

خداوند هست و خداوند نیست

همه بندگانیم  و  ایزد  یکیست

***

خداوند دارنده ی هست و نیست

همه چیز جفت است و ایزد یکیست

یکی نیست جز داور کردگار

که او را نه انباز و نه جفت و نه یار

***

سخن هیچ برتر ز توحید نیست

به نا گفتن و گفتن ایزد یکیست

همچنین فردوسی جهان را آفرینش خدا می داند و در این مورد می گوید :

که یزدان زناچیز چیز آفرید

بدان  تا  توانایی  آمد  پدید

گر از نا چیز چیز آفرید خدای

ازل تا ابد مایه بودی به جای

توانا بود هر از مایه خواست

خدایی خدا که او خداست

و در ابیاتی دیگر در این خصوص می گوید :

از اویت نیک و بدو هست و نیست

همه بندگانیم و ایزد یکی است

هر آن چیز که او ساخته اندر جوش

همه آن است چرخ روان را روش

خداوند کیهان  و  خورشید  و  ماه

و  زو  آفرین  بر  منوچهر  شاه

دو گیتی پدید آمد از کاف و نون

چرا نه به فرمان او درنه چون

سپهری که بینی بدین سان روان

به  دانایی  او  بود  ناتوان

و تحت تاثیر زمان خود که جهان را متشکل از چهار عنصر می دانستند، در ابیاتش به این مسئله اشاره کرده و می گوید :

وزو مایه گوهر آمد چهار

بر آورده بی رنج و بی  روزگار

 

نخستین که آتش ز جنبش دمید

ز گرمیش پس خشکی آمد پدید

وز آئین زآرام سردی نمود

ز سردی همان بازتری فزود

که اشاره به آتش، خاک، باد و آب دارد.

پس از آن، چگونگی شکل گرفتن زمین توسط این چهار عنصر، فعالیت میان آنها و تاثیر متقابل آنها بر یکدیگر و در نهایت به آفرینش انسان می رسد.

چون زین بگذری مردم آمد پدید

شد این بندها را سراسر کلید

سرش راست برشد چو سرو بلند

به گفتار خوب و خرد کار بند

و چون اختیار را جزء لاینفک انسان می داند، لذا بر این اعتقاد است که این انسان برای رسیدن به رستگاری باید بهترین راه را انتخاب کند :

نگه کن سر انجام خود ببین

چو کاری بیابی بهی برگزین

در این راه با سختی ها مبارزه کند :

به رنج اندر آری تنت را رواست

که خود رنج بردن به دانش سزاست