برچسب ها بـ ‘علی اکبر معین فر’

چرا سازمان برنامه و بودجه 3

سه شنبه, 24 فوریه, 2015

2 – ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ در دوران ﺑﻌﺪ از اﻧﻘﻼب: ﺑﺎ ﺗﺸﮑﯿﻞ اوﻟﯿﻦ دوﻟﺖ ﺑﻌﺪ از اﻧﻘﻼب، ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ و ﺗﺤﻮﻻت و ﻫﯿﺠﺎﻧﺎت ﭘﺲ از ﭘﯿﺮوزي اﻧﻘﻼب، زﻣﯿﻨﻪ ﺑﺮاي ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺟﻬﺖ ﺗﻬﯿﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدي، ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﻫﺪاﯾﺖ اﻗﺘﺼﺎد اﯾﺮان ﻣﻬﯿﺎ ﻧﺒﻮد و ﺗﻐﯿﯿﺮ ﭘﯽ درﭘﯽ دوﻟﺖ ﻫﺎ در ﺳﺎل ﻫﺎي اوﻟﯿﻪ ﺑﻌﺪ از ﭘﯿﺮوزي اﻧﻘﻼب ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ روﺳﺎي ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﻧﺠﺎﻣﯿﺪ. ﺑﺎ تشکیل دولت موقت مهندس بازرگان، در 7 اسفند 1357 علی اﮐﺒﺮ ﻣﻌﯿﻦ ﻓﺮ (داراي ﻣﺪرك ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ راه و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن از داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان) ﺑﻪ ﺳﻤﺖ رﯾﺎﺳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ. دوره رﯾﺎﺳﺖ ﻣﻌﯿﻦﻓﺮ ﺣﺪود هفت ﻣﺎه ﻃﻮل ﮐﺸﯿﺪ و در ﻣﻬﺮ 1358 ﻣﺎه ﻋﺰت ا… ﺳﺤﺎﺑﯽ ( داراي ﻣﺪرك ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ از داﻧﺸﮕﺎه ﺗﻬﺮان) ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ ﻣﻌﯿﻦ فر شد و حدود ده ماه رﯾﯿﺲ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﻮد و در ﺗﯿﺮ ﻣﺎه 1359 موسی خیر(دارای مدرک کارشناسی ارشد الکترونیک) ﺑﻪ رﯾﺎﺳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ و ﮐﻤﺘﺮ از ﯾﮏ ﺳﺎل در اﯾﻦ ﺳﻤﺖ ﺑﻮد. ﭘﺲ از روي ﮐﺎر آﻣﺪن دوﻟﺖ ﻣﺤﻤﺪ ﺟﻮاد ﺑﺎﻫﻨﺮ، ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﺎﻧﮑﯽ (دﮐﺘﺮي ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ از داﻧﺸﮕﺎه ﻣﯿﺴﻮري آﻣﺮﯾﮑﺎ)در 26 مرداد 1360 ﺑﻪ رﯾﺎﺳﺖ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ ﮐﻪ رﻏﻢ ﺗﻐﯿﯿﺮ دوﻟﺖ، ﺣﺪود 3 سال در سمت ﻣﺪﯾﺮﻋﺎﻣﻞ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺮد. در دوران ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﺎﻧﮑﯽ، ﺗﺸﮑﯿﻼت ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﮐﻤﯽ اﻧﺴﺠﺎم ﺧﻮد را ﺑﺎزﯾﺎﻓﺖ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎي آن ﮔﺴﺘﺮش ﯾﺎﻓﺖ. در ﻫﻤﯿﻦ دوران ﺳﺎزﻣﺎن اﻗﺪام ﺑﻪ ﺗﻬﯿﻪ اوﻟﯿﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺮاي اﺟﺮا در دوره ﺗﻮﺳﻌﻪ ﭘﺲ از اﻧﻘﻼب ﮐﺮد. اﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ در ﺳﺎل 1361 برای دوره پنج ساله 1362-66 ، ﺗﻬﯿﻪ و ﺑﻪ ﺗﺎﯾﯿﺪ شورای اقتصاد وبه دنبال آن در تیرماه 1362به ﺗﺼﻮﯾﺐ ﻫﯿﺎت دوﻟﺖ رﺳﯿﺪ و آﻣﺎده ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ شد. اﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﭘﺲ از ﻃﺮح در ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮراي اﺳﻼﻣﯽ و اﻧﺠﺎم ﺑﺮرﺳﯽ های مقدماتی بنا به مجموعه شرایط آن موقع ،متوقف ماند و به تصویب مجلس نرسید و امکان اجرا نیافت.اﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ، ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺻﻔﺮ ﺗﻮﺳﻌﻪ معروف شد . از نکات مهم این برنامه “ﺗﺪوﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎزﺳﺎزي “مناطق جنگی بود.
در ﺗﺎرﯾﺦ 27 دی ماه 1363، ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ ﺑﻪ وزارت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ وﺿﻌﯿﺖ داد. در13 اسفند ماه سال 1363 ﻣﺴﻌﻮد روﻏﻨﯽ زﻧﺠﺎﻧﯽ (داراي ﻣﺪرك ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ اﻗﺘﺼﺎد از اﻣﺮﯾﮑﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺨﺴﺖ وزﯾﺮ وﻗﺖ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎم ﻧﺨﺴﺖ وزﯾﺮ در ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻨﺼﻮب ﺷﺪ. اﻧﺘﺼﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ رﻏﻢ اﯾﺠﺎد ﺗﻐﯿﯿﺮ و ﺗﺤﻮﻻت ﮔﺴﺘﺮده در ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺗﻐﯿﯿﺮ دوﻟﺖ ها، بیش از13 ﺳﺎل دوام آورد. ﭘﺲ از ﺣﺪود 8ماه فعالیت زﻧﺠﺎﻧﯽ در 8 آبان 1364ﺳﻤﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اوﻟﯿﻦ وزﯾﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪ و 8در این سمت تا 11 شهریور 1368، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺮد. در دوران وزارت روﻏﻨﯽ زﻧﺠﺎﻧﯽ ﯾﮏ ﺗﯿﻢ اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﻨﺴﺠﻢ از ﻫﻮاداران اﻗﺘﺼﺎد آزاد در ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪي ﺧﻮد را در ﺷﻨﺎﺧﺖ ﻋﻤﻠﮑﺮد اﻗﺘﺼﺎد اﯾﺮان ﻧﺸﺎن دﻫﺪ. اﯾﻦ ﮔﺮوه ﻫﻮادار اﻗﺘﺼﺎد ﺑﺎزار ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎد اﯾﺮان و ﺗﺌﻮرﯾﺰه ﮐﺮدن ﭘﯿﭽﯿﺪﮔﯽ ﻫﺎي آن ﺑﺮ اﺳﺎس اﺻﻮل ﻋﻠﻢ اﻗﺘﺼﺎد و ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﻫﺎي ﻗﺎﺑﻞ ﻗﺒﻮل ﺧﻮد از ﻋﻤﻠﮑﺮد اﻗﺘﺼﺎد اﯾﺮان ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺷﺮاﯾﻂ و زﻣﯿﻨﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ وزارت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺑﻮدﺟﻪ ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﺧﯿﺰش آن ﺑﻪ راس اﻗﺘﺼﺎد اﯾﺮان را ﻫﻤﻮار ﮐﻨﺪ. ﺑﺎ ﯾﮏ دﺳﺖ ﮐﺮدن ﺗﯿﻢ رﻫﺒﺮي ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺷﺪن ﺗﯿﻢ اﻗﺘﺼﺎدي دوﻟﺖ اول ﺳﺎزﻧﺪﮔﯽ ﺑﺎ آن، آﻣﺎدﮔﯽ و ﺷﺮاﯾﻂ ﻻزم ﺑﺮاي ﺳﺎزﻣﺎن ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺟﻬﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ دوران ﮔﺬار اﻗﺘﺼﺎد ﺑﻪ ﺷﺪت دوﻟﺘﯽ ﺷﺪه و ﺑﻪ ﺷﺪت آﺳﯿﺐ دﯾﺪه از جنگ به سمت اقتصاد آزاد مهیا شد.