برچسب ها بـ ‘عشق’

مقالات 98

یکشنبه, 25 ژوئن, 2017

عشق در عرفان 1

برگرفته از سایت گمگشته دل

عشق از عناصر عمده و اساسی بینش و حرکات عرفانی است. اما حقیقت عشق چیست؟ این سؤال را نمی توان پاسخ گفت، زیرا عشق مانند هستی، مفهومی دارد که اعراف الاشیاء است اما کنه و حقیقت آن در غایت خفاءاست، که :
هر چه گویم عشق را شرح و بیان                      چون به عشق آیم، خجل باشم از آن
گر چه تفسیر زبان روشنگر است                       لیک عشق بی زبان، روشن تر است
محی الدین ابن عربن درباره ی عشق که آن را دین و ایمان خود می داند، می گوید:
«هر کس که عشق را تعریف کند، آن را نشناخته و کسی که از جام آن جرعه ای نچشیده باشد، آن را نشناخته و کسی که گوید من از آن جام سیراب شدم آن را نشناخته که عشق شرابی است که کسی را سیراب نکند.»
به این معنی که تا تجربه ی شخصی در کار نباشد با حد و رسم منطقی قابل شناسایی نیست و در تجربه ی شخصی هم به یکبار قابل نیل نمی باشد، راه بی پایان آن هرگز برای انسان به انتها رسیدنی و عطش آن سیراب شدنی نیست.
عرفا عشق را در مسایل مهم جهان بینی و سلوک خویش مطر ح می کنند از جمله:
1. عشق در آفرینش جهان:
در حدیث قدسی معروف میان عرفا آمده که: داود علیه السلام علت و انگیزه ی آفرینش جهان را از حضرت حق سؤال می کند و چنین پاسخ می شنود که:
«کنت کنزأ مخفیأ فأحببت ان أعرف، فخلقت الخلق لکی اعرف»
چنانکه در ضمن شرح رساله ی قیصری خواهد آمد، سراسر آفرینش، مظاهر و آینه های تجلی حق اند.
اساس آفرینش، جمال و زیبایی و عشق به جمال و زیبایی است، ذات حضرت حق، آن شاهد حجله ی غیب که پیش از آفرینش جهان، خود هم معشوق بود و هم عاشق، خواست تا جمال خویش آشکار سازد، آفرینش را آینه ی جمالش گردانید. پس اساس آفرینش و پیدایش جهان، عشق حق به جمال خویش و جلوه یجمال خویش است. در حقیقت، خدا یک معشوق است، معشوق خویشتن خویش، و معشوق همه ی آفرینش. آفرینش وسیله ی ظهور حق وزمینه ی معرفت و عشق خلق به آن معشوق حقیقی است.
عبدالرحمن جامی(898_817هـ) با بیانی گرم و زیبا در این باره چنین می گوید:
در آن خلوت که هستی بی نشان بود                                به کنج نیستی عالم نهان بود
وجودی بود از نقش دویی دور                                           ز گفتگوی مایی و تویی دور
«جمالی» مطلق از قید مظاهر                                         به نور خویشتن بر خویش ظاهر
دلارا شاهدی، درحجله ی غیب                                        مبرا ذات او از تهمت عیب
نه با آیینه رویش در میانه                                                نه زلفش را کشیده دست شانه
صبا از طره اش نگسسته تاری                                         ندیده چشمش از سرمه، غباری
نگشته با گلش همسایه سنبل                                        نبسته سبزه اش پیرایه ی گل
رخش ساده ز هر خطی و خالی                                        ندیده هیچ چشمی، زوخیالی
نوای دلبری با خویش می ساخت                                      قمار عاشقی با خویش می باخت
ولی زان جا که حکم خوبرویی است                                   زپرده خوبرو در تنگ خویی است
نکو رو تاب مستوری ندارد                                                 چو در بندی سر از روزن بر آرد
نظر کن لاله را درکوهساران                                               که چون خرم شود فصل بهاران
کند شق،شقه ی گل زیر خارا                                            جمال خود کند زان آشکارا
ترا چون معنئی درخاطر افتد                                               که در سلک معانی نادر افتد
نیاری از خیال آن گذشتن                                                   دهی بیرون ز گفتن یا نوشتن
چو هرجاهست حسن،اینش تقاضاست                                نخست این جنبش از«حسن» ازل خاست
برون زد خیمه ز اقلیم تقدّس                                               تجلّی کرد بر آفاق و انفس
ازو یک لمعه بر ملک وملک تافت                                          ملک سر گشته خود راچون فلک یافت
زهر آئینه ای، بنمود روئی                                                  به هر جا خاست، ازوی گفتگویی
همه سبوّحیان، سبوح گویان                                              شدند از بی خودی، سبوح جویان
ز غواصان این بحر فلک فلک                                                بر آمد غلغله: سبحان ذی الملک
ز ذرات جهان آئینه ها ساخت                                              ز روی خود به هر یک عکس انداخت
از این لمعه فروغی بر گل افتد                                             ز گل شوری به جان بلبل افتاد
رخ خود شمع زان آتش بر افروخت                                        به هر کاشانه صد پروانه را سوخت
از نورش تافت بر خورشید یک تاب                                        برون آورد نیلوفر سر از آب
ز رویش روی خود آراست لیلی                                           ز هر مویش ز مجنون خاست میلی
لب شیرین شکر ریز، بگشاد                                              دل پرویز برد و جان ز فرهاد
«جمال» اوست هر جا جلوه کرده                                        ز معشوقان عالم بسته پرده
سر از جیب مه کنعان برآورد                                               زلیخا را دمار از جان بر آورد
به هر پرده که بینی پردگی اوست                                       قضا جنبان هر دلبردگی اوست
به عشق اوست دل رازندگانی                                           به شوق اوست جان راکامرانی
دلی کان عاشق خوبان دلجوست                                        اگر داند، وگر نی، عاشق اوست
الا تا در غلط نافتی که گویی                                              که از ما عاشقی از وی نکویی
تویی آیینه، او آیینه آرا                                                      تویی پوشیده و او آشکارا
که همچون «نیکویی»،«عشق» ستوده                               از او سر بر زده، در تو نمرده
چو نیکو بنگری آیینه هم اوست                                          نه تنها گنج، بل گنجینه هم اوست
من و تو در میان کاری نداریم                                              به جز بیهوده پنداری نداریم
خمش کاین قصه پایانی ندارد                                             بیان او زباندانی ندارد
همان بهتر که ما در عشق پیچیم                                       که بی این گفتگو هیچیم و هیچیم

عرفان نامه 9

چهار شنبه, 21 ژوئن, 2017

از کتاب “یک عاشقانه آرام” نادر ابراهیمی:

احتياط بايد كرد . همه چيز كهنه مي شود ، و اگر كمي كوتاهي كنيم ، عشق نيز . بهانه ها جاي حس عاشقانه را خوب می گیرند.

عرفان نامه 6

چهار شنبه, 31 می, 2017

عارفی را دیدند مشعلی و جام آبی در دست ، پرسیدند : کجا میروی؟
گفت : می روم با آتش ، بهشت را بسوزانم و با آب جهنم را خاموش کنم ، تامردم خدا را فقط به خاطر عشق به او بپرستند،
نه به خاطر عیاشی در بهشت و ترس از جهنم

عرفان نامه 4

چهار شنبه, 17 می, 2017

از کتاب”یک عاشقانه آرام” نادر ابراهیمی:

عشق ، مطلقا چيزي اشرافي نيست تا بتواني آن را به دليل آنكه از رفاه برمي آيد ، محكوم كني . عشق ، فقط رشد روح می خواهد.

 

تصویر نوشته 25

سه شنبه, 2 می, 2017

مقالات 90

یکشنبه, 23 آوریل, 2017

انسان و تنهاییش 12

در لغت، عشق از عشقه گرفته شده و آن گیاهی است که، چون بر درختی پیچد آن را بخشکاند. عشق صوری، درخت جسم صاحبش را، خُشک و زردرو می‌کند، اما عشق معنوی بیخ درخت هستی اعتباری عاشق را خشک سازد و او را از خود بمیراند. عشق در لغت افراط در دوست داشتن و محبت تام نیز معنی کرده‌اند.
از آنجا که”خداوند زیباست و زیبایی را دوست می دارد”،عشق لذّتی مثبت است که موضوع آن زیبایی است، همچنین احساسی عمیق، علاقه‌ای لطیف و یا جاذبه‌ای شدید است که محدودیتی در موجودات و مفاهیم ندارد و می‌تواند در حوزه‌هایی غیرقابل تصور ظهور کند.درکل عشق باور و احساسی عمیق و لطیف است که با حس صلح‌دوستی و انسانیت در تطابق است. عشق نوعی احساس عمیق و عاطفه در مورد دیگران یا جذابیت بی‌انتها برای دیگران است. در واقع عشق را می‌توان یک احساس ژرف و غیرقابل توصیف انسانی دانست که فرد آنرا در یک رابطه دوطرفه با دیگری تقسیم می‌کند.
اگر چه تعریف دقیق کلمه «عشق» کار بسیار سختی است و نیازمند بحث‌های طولانی و دقیق است، اما جنبه‌های گوناگون آن را می‌توان از راه بررسی چیزهایی که «عشق» یا عاشقانه «نیستند» تشریح کرد. عشق به عنوان یک احساس مثبت (وشکل بسیار قوی دوست داشتن) معمولاً درنقطه مقابل تنفر (یا بی احساسی محض) قرار می‌گیرد و در صورتی که درآن عامل میل جنسی کمرنگ باشد و یک شکل خالص و محض رابطه رمانتیک را متضمن باشد، با کلمه شهوت قابل قیاس است؛ عشق در صورتی که یک رابطه بین فرد ودیگر افراد را توصیف کند که درآن زمزمه‌های رمانتیک زیادی وجود دارد در مقابل دوستی و رفاقت قرار می‌گیرد؛ با وجود آنکه در برخی از تعریف‌ها «عشق» بروجود رابطه دوستانه بین دو نفر در بافت‌های خاص تاکید دارد.

مقالات 89

یکشنبه, 12 مارس, 2017

انسان و تنهاییش 11

– دومین دلیل اصرار بعضی از آدمیان به انسان شدن،عشق است. اما ابتدا ببینیم عشق چیست؟

نیازهاى انسان به طور کلى دو دسته است: نیازهاى مادّى و نیازهاى معنوى. این نیازها، منشأ انگیزه‏ها است و انسان پس از احساس نیازدر پی پاسخ برمی آیدپاسخ به نیازها، زمینه رشد و شکوفایى انسان را فراهم آورده، او را به سوى مرزهاى شکوفایى و کمال رهنمون مى‏شود.
همانگونه که قبلا نیز اشاره کردم،یکى از مهم‏ترین نیازهاى انسان، دستیابى به کمالات انسانى و درنتیجه، رسیدن به کمال مطلق است. همه تلاش و کوشش‏ها و بى‏قرارى‏هاى انسان، براى رسیدن به این نقطه اوج است و تا این وصال تحقق نیابد، فریاد نیاز انسان خاموش نمى‏شود. بنابراین، اگر انسان دریابد چیزى یا کسى نیاز کمال طلبى‏اش را ارضا مى‏کند یا وسیله دستیابى به آن حقیقت مطلق است، آن را دوست مى‏دارد و بدان عشق مى‏ورزد؛ از این رو، محبت و عشق حالتى است که در دل یک موجود ذى شعور نسبت به چیزى که با وجود و تمایلات و نیازهایش تناسب دارد، پدید مى‏آید. جاذبه‏ هاى ادراکى همانند جاذبه‏هاى غیر ادراکى است؛ یعنى همان گونه که در موجودات مادّىِ فاقد شعور، نیروى جذب و انجذاب وجود دارد و آهن‏ربا آهن را جذب مى‏کند، در موجودات ذى شعور نیز جذب و انجذاب وجود دارد؛ امّا جذب و انجذاب در موجودات ذى شعور، آگاهانه است و عنصر شناخت در آن نقشى مهم دارد. به همین دلیل جذب  در موجودات ذى شعور را جاذبه ادراکى مى‏گویند؛ یعنى حقیقت این جاذبه را شناخت تشکیل مى‏دهد؛ به عبارت دیگر، محبت و عشق ورزیدن معلول شناخت است. ممکن است بپرسید ملاک این جذب و انجذاب و محبت و عشق ورزیدن چیست؟ ملاک آن، سازگارى است که آن موجود با محب و عاشق دارد. انسان به چیزى محبت مى‏ورزد که سازگارى آن را با وجود و نیازهاى خود دریافته باشد. البتّه هر چه عنصر شناخت در این میان کم رنگ باشد، به همان میزان، ممکن است انسان دچار خطا شود و در تعیین مصداق محبوب و معشوقِ خود به بیراهه رود.

برای چه آمدیم؟

دوشنبه, 27 فوریه, 2017

واعظا از نفرت و بیزاری و کینه مگو
عشق را جاری کن و از مهر و همیاری بگو
این همه جنگ و جدل مقصود از خلقت نبود
نازنینا از پیامبر قصه رحم و شفقت را بگو
این جهان بهر تلاش و مردی و آزادگی است
داستان رادمردان گذشته از خود و دنیا بگو
گر دوروزی میهمان خاک ویرانش شدیم
از حکایتهای وصل و جنت و یاران رعنایش بگو
ما برای بارش مهر خدا در این کویر پر ز خس
آمدیم تا سرفرازو سربلند نزدش رویم،این را بگو
راز خلقت،عاشقی با بنده های بیکس و درمانده است
خود بسوزان همچو پروانه به گرد آدمی ، چیزی مگو