برچسب ها بـ ‘ریاضت’

مقالات 74

یکشنبه, 27 نوامبر, 2016

7 – رسیدن به حقیقت وجود
خوش آمدی به همنشینی با خدای خالقت ای عزیز!
اما چرا چنین کم جمعیت و محدود؟شما هم که سرانجام سی مرغ منطق الطیر شیخ عطار را یافتید.آنجا نیز همه مرغان به قصد زیارت سیمرغ به سمت قله قاف پر گشودند اما در پایان راه ،تنها سی مرغ به قله رسیدند و ندا آمد که سیمرغ خود شما سی مرغید!
اما به هر حال چه کم و چه زیاد،صفای قدمتان!
چون که با معشوق گشتی همنشین
دفع کن دلالگان را بعد از این
من نخواهم دایه،مادر خوشتر است
موسی ام من ،دایه من مادر است

“حقیقت” یا “یقین” اصل و ریشه تمامی حالات است و تمام حالت ها به یقین منتهی می شود و یقین ، آخرین حالت و باطن تمامی حالت هاست و تمام حالات ، ظاهر یقین می باشند.مرتبه نهایی یقین ، عبارت است از بین رفتن هر گونه شک.
آدمی به مدد ذوق خویش به آنچه حق است و قلب او را به خضوع و تسلیم وا می دارد و او را از هر گونه شک و حیرت بر کنار می سازد ،نایل می آید و در پیچ و خم کوچه های تنگ و باریک عقل و استدلال گم و حیران نمی شود.
حصول این ملکه ذوق البته محتاج ریاضت و سلوک است و بدون طی آن مرحله دل را قابلیت مشاهده انوار دست نمی دهد. اما برای کسی که به مشرب اهل ذوق راه یافت ، یقینی که از این طریق به دست می آید به مراتب قطعی تر و جازم تر از یقینی است که از اهل قال حاصل می شود.
آنجا که مولوی می گوید: «پختگی جو در یقین منزل مکن » یعنی به عقل و یقین حاصل از آن اعتماد نکن و عقل را همانند شک ، گذرگاه تلقی می کند نه اقامتگاه ، نکوهش برخی عرفا از جمله مولوی از عقل و معرفت حاصل از آن ، به جهت بی ارزش بودن عقل نیست بلکه از این جهت است که اغلب نتایج حاصل از عقل ، حالت خشک ، جمود و بی روح بودن آن است در حالیکه معرفت و یقین حاصل از شهود و عرفان همیشه همراه با صفای قلب و تهذیب نفس است.

مقالات 18

یکشنبه, 30 آگوست, 2015

از آدم تا انسان 18

7 – رسیدن به حقیقت وجود
خوش آمدی به همنشینی با خدای خالقت ای عزیز!
اما چرا چنین کم جمعیت و محدود؟شما هم که سرانجام سی مرغ منطق الطیر شیخ عطار را یافتید.آنجا نیز همه مرغان به قصد زیارت سیمرغ به سمت قله قاف پر گشودند اما در پایان راه ،تنها سی مرغ به قله رسیدند و ندا آمد که سیمرغ خود شما سی مرغید!
اما به هر حال چه کم و چه زیاد،صفای قدمتان!
چون که با معشوق گشتی همنشین
دفع کن دلالگان را بعد از این
من نخواهم دایه،مادر خوشتر است
موسی ام من ،دایه من مادر است

“حقیقت” یا “یقین” اصل و ریشه تمامی حالات است و تمام حالت ها به یقین منتهی می شود و یقین ، آخرین حالت و باطن تمامی حالت هاست و تمام حالات ، ظاهر یقین می باشند.مرتبه نهایی یقین ، عبارت است از بین رفتن هر گونه شک.
آدمی به مدد ذوق خویش به آنچه حق است و قلب او را به خضوع و تسلیم وا می دارد و او را از هر گونه شک و حیرت بر کنار می سازد ،نایل می آید و در پیچ و خم کوچه های تنگ و باریک عقل و استدلال گم و حیران نمی شود.
حصول این ملکه ذوق البته محتاج ریاضت و سلوک است و بدون طی آن مرحله دل را قابلیت مشاهده انوار دست نمی دهد. اما برای کسی که به مشرب اهل ذوق راه یافت ، یقینی که از این طریق به دست می آید به مراتب قطعی تر و جازم تر از یقینی است که از اهل قال حاصل می شود.
آنجا که مولوی می گوید: «پختگی جو در یقین منزل مکن » یعنی به عقل و یقین حاصل از آن اعتماد نکن و عقل را همانند شک ، گذرگاه تلقی می کند نه اقامتگاه ، نکوهش برخی عرفا از جمله مولوی از عقل و معرفت حاصل از آن ، به جهت بی ارزش بودن عقل نیست بلکه از این جهت است که اغلب نتایج حاصل از عقل ، حالت خشک ، جمود و بی روح بودن آن است در حالیکه معرفت و یقین حاصل از شهود و عرفان همیشه همراه با صفای قلب و تهذیب نفس است.

تعریف تو چیست؟

یکشنبه, 28 دسامبر, 2014

عشق چیست؟
یکی گفت: آب روان است؛
دیگری گفت: آتش سوزان است؛
یکی گفت: ضیف است؛
دیگری گفت: سیف است؛
یکی گفت: شراب است؛
دیگری گفت: سراب است؛
یکی گفت: ریاض دولت است؛
دیگری گفت: ریاضت و محنت است؛
یکی گفت: نوری است ربانی؛
دیگری گفت: ناری است شیطانی؛
یکی گفت: بادیه بی پایان است؛
دیگری گفت: کعبه دل و جان است؛
یکی گفت: نامِه امان است؛
دیگری گفت: فرمان حرمان است؛
یکی گفت: جامی است که مستی او بی سرانجام است؛
دیگری گفت: مرغی است که مرغِ دلِ مرغْ دلان را دانه و دام است.

فرقه ملامتیه

شنبه, 22 نوامبر, 2014

مختصری در باره ملامتیه

همه می دانند که «ریا» یعنی چه. «ریا» یعنی این که آدم دین فروشی کند و برای این که دیگران خوششان بیاید خود را دین دار نشان دهند. مثلا وقتی دیگران نگاه می کنند نمازش را بهتر بخواند یا این که وفتی می خواهد پولی کف دست بیچاره ای در خیابان بگذارد٬ حتما به جوری پول را بدهد که همه ببینند و تحسین کنند. این می شود ریا. بدیهی است که چنین کاری در اسلام و اخلاق جوامع دیگر به هیچ عنوان پذیرفته نیست. نه تنها کاری که به نیت ریا انجام شود باطل است بلکه گناه هم محسوب می شود.
«پس وای بر نمازگزارانی که در نماز خود سهل‌انگاری می‌کنند، همان کسانی که ریا می‌کنند»
((سوره ماعون٬ آیه ۴-۷
از جانب دیگر مکتبی هست که پیشنهاد می کند که آدم کار خوبی جلوی دیگران انجام ندهد! یعنی آدم برای این که کارش کاملا برای خدا «خالص» باشد٬ و از ترس این که نکند کارش دارای ریا باشد ، جلوی چشم مردم رفتار درست و دینی انجام ندهد. فرقه ی ملامتیه -در حالی که در خلوت بسیار دین دار بودند- ترجیح می دادند مردم آنها را به خاطر بی دین بودن «ملامت» کنند٬ تا این که به خاطر دین دار بودن از ایشان «تمجید» کنند. حتی در مواردی نزد مردم خودشان را به گناهکار بودن جلوه می دادند٬ تا این که مردم فکر خوب در موردشان نکنند! همه این رفتارها برای این بود که «نفس» خود را هر چه بیشتر تحقیر کنند و در نیتجه از ریا و تزویر در امان بمانند.
آنها خود را از همه خلق حقیرتر می دانستند، بر هیچ کس فخر نمی فروختند و همه را احترام می کردند.ملامتیان به اجتناب از ریا چنان پایبند بودند که حتی نوشتن کتاب و تدوین احوال و اخبار مشایخ متقدم خویش را نیز ریا می دانستند. بنابراین، نوشته و اثری که نشان دهنده احوال، گفتار، اعمال و روش بزرگان و پیشروان آنان باشد، وجود ندارد.این جریان در واقع نهضتی بود علیه مقدس مآبی برخی از صوفیان که زهد را به آفت ریا آلوده بودند. تصوف که خود در ابتدا نهضتی علیه مرفهان بی درد می دانست و راه زهد و ساده زیستی و ریاضت کشی را پیش گرفته بود، به مرور دچار افراط شد، به طوری که در نیمه اول قرن سوم هجری در بغداد بازار پشمینه پوشی، زهدفروشی، اظهار کرامات، انجام خوارق عادات، جلب نظر خلق و افزودن بر جمع مریدان رونق گرفت و تصوف دچار قشری گری و ریاکاری شد. کم کم این روند بر تصوف خراسان نیز تأثیر گذاشت و به مرور در نیشابور مخالفانی پیدا شدند که خواستار بازگشت به زهد خالصانه قرون اولیه و دوری گزیدن از ظاهرسازیهای صوفیانه بودند. اینان که در نیمه دوم همین قرن به یک جریان و نهضت تبدیل شدند، ملامیه یا ملامتیه نام گرفتند . ملامتیان می خواستند تصوف را از قالب های ساختگی جدا کنند و آن را از صورت یک کارخانه کرامات سازی بیرون بیاورند.

شاید بتوان گفت تعابیری چون شراب، می، میکده، پیر مغان، مغبچه و یا ذکر کلیسا در مقابل مسجد، و راهب در مقابل واعظ و انتقاد از ریاکاری و زهدفروشی و ترجیح باده گساری بر طاعت ریایی و برخی دیگر از تعابیری که به نوعی تظاهر به اباحی گری را دربردارد، جلوه هایی از تأثیر روش ملامتی و قلندری است که در شعر فارسی رسوخ یافته است. تا جایی که برخی حافظ را به دلیل به کارگیری چنین اصطلاحات و تعبیراتی ملامتی دانسته اند.
ملامتیه یا ملامیه ، گروه بسیاری ازعارفان واهل حق راشامل می شود .پیروان حمدون قصار راملامتی می گفتند ؛ زیراطریقت ایشان ملامت بود ؛ یعنی سرزنش خلق رابرخود می پذیرفتند وخوبی ها راآشکارنمی کردند.
گروهی از ایشان به عمد کارهایی انجام می دهند تاخلق آن هارا سرزنش کنند وازاین طریق غرور و کبر را در خودمی کشند تابه وادی هلاک نیفتند.
ملامتیان جفاوجوروملامت خلق رابرخود می پسندند وعبادات وطاعت نیکی خودرا اظهارنمی کنند تامبادا درآن ریایی باشد ، ازملامت وسرزنش خلق نمی رنجند به گفته ی حافظ:
وفاکنیم وملامت کشیم وخوش باشیم که درطریقت ما کافری است رنجیدن
دررساله ی قشیریه درمورد ملامتیه چنین آمده است : ملامتیه راعقیده برآن است که اگرنیک باشند وخلق آن ها را بد بدانند ، بهترازآن است که بدباشند وخلق آن هاراخوب بدانند تاعجب وریاازآن ها دورگردد. ازاین روگفته اند:
الملامه روضه العاشقین ونزهه المحبین وراحه المشتاقین وسرورالمریدین.

عقاید واصول ملامتیه:

ملامتیه ، گروهی بودند که دراخلاص وصدق به نهایت می کوشیدند .اصرارداشتند درزندگی ورفتار فردی واجتماعی برخلاف عامه باشند .طوری رفتارمی کردند که مورد تحقیر ، تنفر واجتناب مردم واقع شوند . آن هاباتحریک کردن مردم علیه خود سعی داشتند حس بی اعتنایی به خلق وقضاوت آن ها را درخودتقویت نمایند .اگردرباطن تابع شرع بودند می خواستند مردم آن ها را تارک شرع پندارند.
ملامتیه می خواستند به عدم تقوا و ترک شرع معروف شوند تا از سیر و سلوک درونی بازنمانند و بتوانند نفس سرکش را رام کنند و به خدمت بگیرند.
به طورمثال می توان به نان خوردن بایزید بسطامی درماه رمضان برای رهایی ازعجب وغرور ناشی ازاستقبال گرم مردم اشاره کرد.
هرچه سبب می شد که خلق درباره ی آن ها حسن ظنی پیدا کنند نزد اهل ملالت مردود بود . ابوحفص درتعریض به صوفیه و زهاد به یک تن ازیاران گفته بود : نباید عبادت کردنت سبب شود که تو خویشتن را چون پروردگاری کنی وازبندگان عبادت طلب داری .
ازحمدون قصارپرسیدند : عبدکیست ؟
گفت: آن کس که عبادت کند و نخواهد که وی راعبادت کنند.

خیز تا خرقه صوفی به خرابات بریم
شطح و طامات به بازار خرافات بریم
سوی رندان قلندر به ره آورد سفر
دلق بسطامی و سجاده به طامات بریم
تا همه خلوتیان جام صبوحی گیرند
چنگ صبحی به در پیر مناجات بریم
با تو آن عهد که در وادی ایمن بستیم
همچو موسی ارنی گوی به میقات بریم
کوس ناموس تو بر کنگره عرش زنیم
علم عشق تو بر بام سماوات بریم
خاک کوی تو به صحرای قیامت فردا
همه بر فرق سر از بهر مباهات بریم
ورنهد در ره ما خار ملامت زاهد
از گلستانش به زندان مکافات بریم
شرممان باد ز پشمینه آلوده خویش
گر بدین فضل و هنر نام کرامات بریم
قدر وقت ار نشناسد دل و کاری نکند
بس خجالت که از این حاصل اوقات بریم
فتنه می بارد از این سقف مقرنس برخیز
تا به میخانه پناه از همه آفات بریم
در بیابان فنا گم شدن آخر تا کی
ره بپرسیم مگر پی به مهمات بریم
حافظ آب رخ خود بر در هر سفله مریز
حاجت آن به که بر قاضی حاجات بریم

روحیات اسپینوزا

سه شنبه, 15 فوریه, 2011

 

▪ فقر و تنگ دستی

 

اسپینوزا عمر کوتاه خود را در تهی دستی و بی نوایی سپری کرد. وی برای امرار معاش خود به کار تراش و نصب عینک مشغول بود. حتی برخی گمان برده اند که مرگ وی بر اثر عفونتی بوده است که از گرد و غبار شیشه در ریه ی او پدید آمده است.

 

درروز مرگ خود آرام و بی ترس بود و در زندگی علی رغم حملات کینه توزانه و بدخواهانه ای که به او می شد هرگز خشمگین نشد و هیچ گاه خُلق و خوی معقول خود را از دست نداد.

 

▪ پوشش و لباس ساده

 

اسپینوزا چندان لباس خوب نمی پوشید و لباس او از لباس فقیرترین هم وطنان خود بهتر نبود. روزی یکی از اعیان دولت به دیدن او رفت و دید که اسپینوزا جامه ی خانگی بدریختی به تن دارد، به همین علت اورا سرزنش کرد و خواست جامه ی دیگری به او دهد. اسپینوزا جواب داد: یک شخص با پوشیدن لباس خوب، خوب تر نخواهد شد. پوشاندن اشیای بی ارزش و کم بها با جامه های فاخر و قیمتی کار شایسته ای نیست.

 

البته فلسفه ی لباس پوشی او همیشه این قدر خشن و توأم باریاضت نبود، بلکه عقیده داشت که ژولیدگی و بدلباسی هم همیشه دلیل بر عقل و حکمت نیست، زیرا تظاهر به بی قیدی و بی علاقگی به حفظ ظاهر می توانی در مواقعی دلیل بر روح زبونی باشد که با عقل وحکمت حقیقی سازگار نیست و علم در آن با هرج و مرج و از هم پاشیدگی روبرو می شود.

 

▪ آزاد اندیشی

 

اسپینوزا یک سره به مطالعه و تفکر در مسایل فلسفی مشغول بود. ضمناً شغل تراشیدن بلور برای عینک، دوربین و ذره بین را هم برای امرار معاش اختیار کرده بود و در این صنعت زبردست بود و از این شغل و تدریس خصوصی که برای طالبان علم می کرد درآمد مختصری داشت.

 

از یکی از خانه داران حجره ی کوچکی گرفته بود و در آن تمام روز را به سر می برد و گاهی می شد که چندین روز و هفته از آنجا بیرون نمی آمد، فقط گاهی برای رفع خستگی از کار و مطالعه و نوشتن به حجره ی صاحب خانه می رفت و چند دقیقه ای را به صحبت های متفرقه با او مشغول می شد.

 

کم کم آوازه اش در همه جا پیچید و دوستان زیادی پیدا کرد و دانشمندان فراوانی با او رفت و آمد کردند و بزرگانی خواستار دیدارش شدند. یکی از امرای آلمان تدریس در حوزه ی علمیه شهر خود را به او پیشنهاد نمود ولی او نپذیرفت و گفت به چند دلیل این کار را قبول نمی کند: یکی این که تدریس، اورا از مطالعاتش باز می دارد. دیگر این که آزادی فکرو اندیشه را از او سلب می کند و مجبور می شود تعلیمات خود را تابع عقاید مردم زمانه ساز.10

 

▪ اعتماد به نفس

 

اسپینوزا در اشتغال به فلسفه از هر گونه ریا، فضیلت فروشی، شهرت طلبی، منفعت خواهی، خودپرستی و دنیاداری به کلی به دور بود و فلسفه را به جد گرفته بود و حکمت را یگانه امری می دانست که قابل دل بستگی است. زندگی خویش را به درستی تابع اصول فکری خود ساخته بود و در آن عقاید، ایمان راسخ داشت.

ابوالحسن خرقانی

شنبه, 5 فوریه, 2011

شیخ ابوالحسن خرقانی

عاشق و شیدای او بودم،بعد از خواندن “جوانمرد،نام دیگر تو”عاشق تر و شیدا تر شدم!شیخ ابوالحسن خرقانی را می گویم.

احساس می کنم قرابتی با او دارم و نقطه اتصالی که هرچه می گذرد پررنگ تر می شود.گویی برادر بزرگتر یا پدر روحانی من است که در طول زمان انفاس الهیش به من می رسد و افسوس که دریافت کننده لایقی نیستم.

در این دنیا که ندیدمش-هرچند قصد دارم به زودی به زیارت مزارش بروم-پس سعی می کنم،سالک راهش باشم،هر چقدر که توان دارم،بدین امید که در دنیای دیگر زیارتش کنم و گردی از معرفتش به خداوند را به روحم بپاشد.چنین باد.

بیشتر در باره اش بدانیم: (بیشتر…)