برچسب ها بـ ‘توده’

نقد و تحلیل جباریت 43

یکشنبه, 28 ژوئن, 2020

انديشمنداني كه تودة مردم را معمولاً حقير و پست مي شمارند، آن چه را كه در بالا ذكر شد، بخشي از ويژگي هاي تودة مردم دانسته و تنها شخصيت هاي ممتاز را خارج از اين قاعده مي دانند. اين نگرش هيچ پايه واساسي ندارد چرا كه ترس و هراس در اختيار هيچكس نيست . به ندرت پيش مي آيد آناني كه از دانش و آگاهي بهتري برخوردارند . در برابررژيم هاي خودكامه و مستبد بهتر از مردم ديگر مقاومت كنند . در هر قشر وطبقه اي افرادي وجود دارند كه شديداً مي ترسند و از طرفي دوست دارند كه در هر شرايطي (حتي به قيمت تحمل بدترين بي حرمتي ها) به زندگي ادامه
دهند و بالعكس اگر كمي درنگ كنيم مي توانيم ببينيم كه در اين “تحقیر زمانه”اكثر كساني كه رفتاري نسبتاً شرافتمندانه از خو د نشان مي دهند از متن همين تودة مردم گمنام برخاسته اند و نه از جرگه نخبگان زمانه وشخصيت هاي برجسته!
شأن و اعتباري كه حاكم خودكامه به دست مي آورد، براي مدتي طولاني دوام مي يابد، چرا كه از بين رفتن يا تنزل مقبوليت آن در پيشگاه عامه مدت ها طول خواهد كشيد . حتي جادوگري كه در اجراي تردستي خود موفق نيست، تا مدت ها مردم به او و كارهايش اعتماد دارند . از طرف ديگراگر شرايط را از ديدگاه افرادي كه افكارشان به طور كلي متأثر از توجيهات و تفسيرهاي جبري نظام تبليغاتي حكومت است بررسي كنيم، مي توان تأييد كرد كه يك رشته پيش رفت و تحولات فوق العاده انجام گرفته است . حتي وقتي كه حاكم خودكامه نهايت استفاده را از امكانات كرده باشد، باز هم به
اين زودي ها دستش خالي نمي شود. او (برخلاف كساني كه با مسائل مربوط به قدرت هيچ گونه آشنايي ندارند ) با جسارت و پررویي تمام به مانور و قدرت نمايي مي پردازد. علاوه بر آن هر چه پايگاه مردمي حاكم خودكامه كمتر شود، دستگاه حكومتش گسترده تر مي شود و به اين ترتيب وجود همين ماشين عريض و طويل و پيچيده و خشن باعث مي شود كه شالودة زندگي ميليون ها نفر به او وابسته شود . اين تودة عظيم مردمي به اجبار با اوهمانندسازي كرده و با تب او تب مي كنند و هزاران خانواده رشد و ترقي وبرخورداري خود را مديون او مي دانند و هرگاه نگران حفظ پست و مقام خود شوند، نگراني و اضطرابشان را به سرنوشت رژيم متصل مي كنند. به غير ازاين گروه افراد ديگري نيز هستند كه با ديدن خوشبختي و شانس و اقبال تازه يافتة برخي تطميع شده و به تدريج به اين فكر مي افتند كه به نوعي به نظام حاكم نزديك شوند تا بدين وسيله آنان نيز بتوانند از نعمت خوان جديد برخوردار شوند.

نقد و تحلیل جباریت 25

یکشنبه, 5 ژانویه, 2020

تاريخ چنين مي گويد كه غير از تود ه هاي نيازمند و شخص عوام فريب،نيروي سومي نيز در استقرار استبداد و خودكامگي نقش دارد، نيرويي كه عامل موفقيت و سازماندهي نيروهاي فرد عوام فريب مي شود و در واقع فرد
عوام فريب را چون عنصر مستعدي براي برقراري ديكتاتوري و استبداد پرورش مي دهد و در موقع مناسب به صحنه سازي هاي جنجالي وسازماندهي برنامه هاي عوام فريبانه و جذّاب او مي پردازد و خلاصه آنكه از”هیچ کس” ، “مردی تمام عیار” می سازد تا به وسیله این “هیچ کس” و با نام مستعار او بر اوضاع مسلط شده و بر خر مراد سوار شود.
مقاطعي در تاريخ بوده است كه حكام سلطه گر خود را همتاي خدايان و يا از اصحاب نزديك آنان قلمداد مي كردند به محض اين كه اين نسبت بي رنگ مي شد، حاكمان به دست و پا مي افتادند و ترس وجودشان را فرا مي گرفت كه مبادا جبروت و عظمت جادويي حكومتشان نابود شود . از اين رو به جست وجوي يافتن يا “بلاگردان” می گشتند.در این میان کسی را یافته و بعنوان “ناجی” به مردم معرفي مي كردند وخود در پشت سر او پنهان شده، از پشت پرده او را هدايت مي كردند،البته اين موضوع بدان معنا نبود كه حاكمان اصلي به قدرت جادويي اين تازه وارد اعتقاد داشته باشند، چرا كه “استراتژی کار” آنها عاقلانه تر از آن بود. آن ها از عنصر ناجي استفاده مي كردند تا به اين وسيله از سردرگمي و التهاب و بي تصميمي مردم و اين اضطرارِ ترسناك كه مثل جادوشده ها منتظر نجات بودند، در جهت منافع خاص خودشان بهره برداري كنند.