برچسب ها بـ ‘آداب معاشرت’

برنامه ریزی برای آینده

شنبه, 1 دسامبر, 2018

عصر ایران؛ جواد محمدی –
چه بخواهیم و چه نخواهیم میمون ها شبیه ترین موجودات به ما انسان ها هستند. اما تفاوت عمده ای که ما را از میمون ها متمایز می کند چیست؟

دانشمندان دانشگاه لایپزیک آلمان، برای رسیدن به پاسخ این سؤال آزمایش های متعددی را انجام دادند. آنها ابتدا فهرستی از ویژگی های انسانی را تهیه کردند و سپس هر کدام از آنها را یک به یک درباره انسان ها و میمون ها آزمایش کردند. در این آزمایش ها، به جای انسان های بالغ، از کودکان استفاده شد زیرا کودکان غریزی تر از بزرگسالان رفتار می کنند.
فرق مهم انسان و میمون چیست؟ دانشمندان لایپزیک آلمان پاسخ می دهند
نتیجه آزمایش ها حیرت انگیز بود. در آزمایش “شناخت خود”، میمون ها همانند انسان ها توانستند “خود” را در آینه تشخیص دهند. این در حالی است که بسیاری از حیوانات، با دیدن تصویر خود در آینه گمان می کنند که حیوان دیگری را دیده اند و گاه به آن حمله می کنند!

آزمایش دیگر، “توانایی حل مسأله” بود. دانشمندان داخل لوله ای باریک، اندکی آب ریختند و ته آن، تکه ای غذا انداختند. لوله عمیق و باریک بود و دست کسی به آن تکه غذایی نمی رسید. هم بچه های انسان و هم میمون ها توانستند با اندکی تأمل راه دستیابی به آن را بیابند: کمی آب به داخل لوله افزودند و غذا به همراه آب بالا آمد و آن را برداشتند. بنابراین معلوم شد که میمون ها هم مانند انسان ها ، در اصل داشتن قدرت حل مسأله یکسان اند.

آزمایش های دیگری هم انجام شد، مانند آزمایش یادگیری، آزمایش توان استفاده از ابزار و حتی ابزار سازی، آزمایش آداب معاشرت و حتی آزمایش دانش فیزیک و تشخیص وزن اجرام.
جالب اینجاست که در همه این آزمایش ها، میمون ها همانند بچه های آدم ها رفتار کردند و مشخص شد که در هیچ کدام از این ویژگی ها، تفاوت بنیادینی بین انسان و میمون نیست. مثلاً میمون ها نیز مانند انسان ها ، برای برخی کارهای خود، ابزارهای خاص آن کار را تولید می کنند و تنها فرق شان با انسان این است که انسان ابزارهای پیچیده تری می سازد ولی در اصل توانایی ابزار سازی، یکسان هستند.

پس فرق اصلی انسان و میمون چیست؟ پاسخ در یک آزمایش نهفته بود. دانشمندان موزی را بیرون قفس یک میمون و با فاصله ای اندک از آن با یک نخ، آویزان کردند. میمون نمی توانست با دست خود موز را بردارد. دانشمندان، میله ای کج در اختیار میمون قرار دادند؛ آنها از قبل می دانستند که میمون ها هم مانند انسان ها قادر به استفاده از ابزار هستند. میمون با آن میله کج، موز را به طرف خود کشید و آن را خورد. سپس وقتی می خواست به محل خواب خود برود که با میله های قفس فاصله داشت، میله را هم با خود برد و فردا صبح که می خواست به سمت میله های قفس بیاید، میله را هم با خود آورد.
دانشمندان دریافتند که میمون قادر به برنامه ریزی است بنابر این وقتی موز را گرفت و خورد و به طرف رختخوابش رفت، میله را با خود برد و صبح بازگرداند زیرا می دانست که ممکن است بدان نیازمند باشد.

ادامه تحقیقات دانشمندان که با آزمایش های پیچیده تری همراه بود و از ذکرشان صرف نظر می کنیم، منجر به کشف این واقعیت شد که توانایی میمون برای برنامه ریزی کوتاه مدت است و او تنها می تواند برای حداکثر 14 ساعت آینده خود برنامه ریزی داشته باشد و از برنامه ریزی های میان مدت و بلند مدت برای آینده اش، کاملاً ناتوان است.
بدین ترتیب مشخص شد که فرق اصلی انسان و میمون نه در صورت ها و دمی که میمون دارد و انسان ندارد که در یک چیز است: انسان می تواند به آینده فکر و برای آن برنامه ریزی کند ولی میمون این توانایی را ندارد.

با این کشف علمی، مهم ترین کاری که هر کدام از ما ، برای پر رنگ کردن مرز خود و میمون ها، می توانیم انجام دهیم “برنامه ریزی برای آینده” است؛ به زندگی هایمان برگردیم و ببینیم تا چه اندازه برنامه ریز هستیم؟

معبد نوعدوستی دیگری در کشوری دیگر

شنبه, 27 فوریه, 2016

در میان افغان‌ها این روزها در شبکه های اجتماعی شخصیت جالبی ظهور کرده که مشهور است اما ناشناخته. او در اولین پست‌های خود روی فیسبوک مستقیما بدون هیچ تعارفی، نارسایی های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جامعه را نشانه گرفته و به مردم نسبت به نزاکت های حساس اجتماعی گوشزد کرده است.

او قدوس نام دارد، صفحه‌اش در فیسبوک در کمتر از دو هفته بیش از شصت هزار لایک گرفته. در کنار لایک‌های زیاد، صدها کاربر در شبکه‌های اجتماعی در مورد او حرف می‌زنند، ادای او را در می‌آورند و نکته‌های او را همرسانی می‌کنند.

قدوس به موضوعاتی مثل، مراعت کردن آداب اجتماعی، زندگی شهری، احترام به حقوق دیگران و آداب و معاشرت می‌پردازد. در افغانستان مسایل زیادی است که به نظر خیلی ها نادرست می‌نماید اما کمتر کسی پیدا می‌شود که در مورد آن گفت‌وگو کند. قدوس بی هیچ ترسی این موضوعات را به بحث می‌گذارد.

مثلا او در یکی از آخرین پست‌های خود به آزار خیابانی دختران در افغانستان پرداخت و به زبان ساده و ادبیات گویشی نوشت: “این قدوس است، قدوس دخترها را در سرک‌ها آزار نمی‌دهد، قدوس از خود خواهر و مادر دارد، قدوس انسانیت را می‌فهمد، مثل قدوس باش.”

به طور نمونه مساله دعوت ها در مراسم عروسی نیز سوژه طنز قدوس شده، خیلی از افغان‌ها عمدتا در مراسم عروسی بین ۱۰۰۰ تا گاهی ۱۰ هزار نفر را دعوت می‌کنند. قدوس در این مورد نوشته: “این قدوس است، قدوس عروسی می‌کند، قدوس در عروسی خود ۱۰۰۰ مهمانی که سال‌ها است ندیده و نمی‌شناسد را خبر/دعوت نمی‌کنه، قدوس هوشیار است، مثل قدوس باش.”

 

قدوس نه رشوت می‌گیرد و نه رشوت می‌دهد، قدوس از خود شروع می‌کند، قدوس به قانون احترام می‌گذارد، “مثل قدوس باش”.

این از جمله پست های قدوس است که لایک و همرسانی زیادی گرفته. گزارش اخیر سازمان دیدبان شفافیت افغانستان را در رده کشورهای فاسد دنیا سوم معرفی کرد.